ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΙ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ

Η σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ) ή πιο σωστά Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΠΣ, ή Multiple sklerosis στα αγγλικά) είναι μια νευρολογική νόσος που προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα. Δημιουργούνται απομυελινωτικές πλάκες στον εγκέφαλο ή στο νωτιαίο μυελό ή και στα δύο, προκαλώντας κινητικά ελλείμματα. Η ΠΣ διακρίνεται από ώσεις και υφέσεις, απρόβλεπτης όμως διάρκειας και έντασης. Έτσι εξηγείται η μεγάλη ποικιλομορφία των συμπτωμάτων που έχουν οι ασθενείς αυτοί.

Αθροιστικά λοιπόν, οι ώσεις προκαλούν σοβαρές κινητικές αλλά κάποιες φορές και συμπεριφορικές διαταραχές. Κάθε υποτροπή μπορεί να προσβάλλει διαφορετική περιοχή της λευκής ουσίας του κεντρικού νευρικού συστήματος, οδηγώντας στην αντίστοιχη κλινική εικόνα. Αν και υπάρχουν αρκετές θεωρίες για την αιτιολογία της νόσου καμία δεν έχει αποδειχθεί πλήρως. Πάντως φαίνεται, ότι ο συνδυασμός γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων ευθύνεται σε μεγάλο ποσοστό για τη ΠΣ.

Η κλινική εικόνα όπως αναφέρθηκε είναι πολυσύνθετη και ποικίλει από ασθενή σε ασθενή. Μερικά από τα συμπτώματα που εμφανίζονται είναι οι γνωσιακές και ψυχικές διαταραχές, η προσβολή αισθήσεων (όραση, ακοή, αφή κ.α.), η δυσαρθρία, η σπαστικότητα, παρεγκεφαλιδική αταξία, πάρεση, η εύκολη κόπωση, καθώς και η προσβολή του αυτόνομου συστήματος.
Οι περισσότεροι ασθενείς όμως με ΠΣ έχουν κάποια κύρια προβλήματα που είναι η εύκολη κόπωση και η έλλειψη ισορροπίας και συντονισμού

Γίνεται κατανοητό, ότι από τη στιγμή που δεν είναι γνωστή η αιτιολογία της ΣΚΠ, η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη περιορίζεται στην καταπολέμηση των συμπτωμάτων. Η φυσικοθεραπεία θα βοηθήσει τον ασθενή να βελτιώσει την ποιότητα ζωής του, και να γίνει λειτουργικά αποδοτικότερος.

Ο φυσικοθεραπευτής αρχικά θα αξιολογήσει το περιστατικό, θα θέσει στόχους, και θα καταστρώσει ένα εξατομικευμένο πλάνο αποκατάστασης.

Η φυσικοθεραπεία στην ΠΣ όπως σε όλες τις νευρολογικές παθήσεις στηρίζεται στην πλαστικότητα του ανθρώπινου εγκέφαλου και στοχεύει στην ενεργοποίηση κέντρων του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού και στην δημιουργία νέων συνάψεων μεταξύ των νευρικών κυττάρων ώστε να διατηρηθεί ή να βελτιωθεί η κινητικότητα και η λειτουργικότητα του ασθενή. Πιο συγκεκριμένα θα κάνει ασκήσεις ισορροπίας και ιδιοδεκτικότητας, ασκήσεις μυικού συντονισμού, επίσης οι έρευνες αποδεικνύουν ότι η εξάσκηση της αεροβικής ικανότητας και της αντοχής (όπου είναι δυνατόν) ακόμη και της μυικής δύναμης με ασκήσεις μπορεί να έχει θετική επίδραση παρ’ότι παλαιότερα θεωρούταν επιβλαβές. Λαμβάνοντας βέβαια υπ’οψιν ότι η αυξημένη κούραση μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη πιθανότητα κρίσης, Άρα θα πρέπει σε άμεση συνεννόηση με τον ασθενή να ξέρουμε μέχρι που μπορούμε να φτάσουμε

Τέλος, διδάσκουμε τον ασθενή να χρησιμοποιεί ορθοπαιδικά βοηθήματα, και να εκτελεί ασκήσεις σε καθημερινή βάση ώστε να αυτοεξυπηρετείται. Το οικογενειακό και κοινωνικό του περιβάλλον θα πρέπει να είναι δίπλα του σε αυτή την προσπάθεια καθώς μπορούν να βοηθήσουν στην προσπάθεια διατήρησης της λειτουργικότητας του.

Νέοι και γηραιότεροι ασθενείς με Π.Σ μπορούν να ωφεληθούν από την άσκηση. Ούτε η ηλικία του ασθενούς αλλά ούτε και το στάδιο της νόσου θα πρέπει να τον περιορίζουν στην απόφαση να ξεκινήσει να ασκείται. Τα αποτελέσματα μελετών είναι ενθαρρυντικά και το μήνυμα για τους ασθενείς με Π.Σ είναι ξεκάθαρο: «Αναζητήστε ευκαιρίες για άσκηση»! ασθενή.