ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΜΑΛΑΞΗ

Η μάλαξη ή μασάζ όπως συνήθως αναφέρεται , είναι μια από τις πρώτες και κατοχυρωμένες θεραπευτικές πράξεις ενός φυσικοθεραπευτή. Μέσα από επιδέξιους χειρισμούς ο φυσικοθεραπευτής σκοπό έχει να προσφέρει ανακούφιση, αναζωογόνηση, χαλάρωση και ευεξία. Η επαφή των χεριών του θεραπευτή με το σώμα του θεραπευομένου είναι το μέσο που καθιστά τη μέθοδο αυτή μοναδική.

Η μάλαξη μπορεί να γίνεται ως μέρος της θεραπείας για θεραπευτικό λόγο, μπορεί να γίνεται για λόγους χαλάρωσης και ευεξίας σε αθλητές ή αθλούμενους μεταξύ προπονήσεων ή και σε ανθρώπους που θέλουν να αποβάλλουν την ένταση της δουλειάς-καθημερινότητας τους. Ανάλογα με το σκοπό μεταβάλλουμε και τις τεχνικές και το ''ύφος'' της μάλαξης.

Η μάλαξη χρησιμοποιείται σαν μέσο θεραπείας απ'τα αρχαία χρόνια με ευεργετικές ιδιότητες της μάλαξης, με αποτέλεσμα να συνεχίζεται ανά τους αιώνες και να αναφέρεται στα συγγράμματα του Ιπποκράτη και τις «βέδες» των Ινδών έως και τα ρωμαϊκά και αναγεννησιακά κείμενα. Στη σημερινή εποχή θεωρείται ως μέσο μέσο προάσπισης και διατήρησης της υγείας μας με άμεσα αποτελέσματα.

Επειδή χρησιμοποιείται η αφή σαν μέθοδος θεραπείας, προκαλεί βαθιά χαλάρωση. Μέσω των έντονων κινήσεων με τη χρήση αρωματικών λαδιών, το δέρμα ανανεώνεται, γίνεται πιο απαλό και λείο. Το μυϊκό σύστημα ξεκουράζεται, ευννοείται η επούλωση των ιστών και η ευκαμψία. Η μάλαξη στον ουλώδη ιστό (από παλιό τραυματισμό) μπορεί να βοηθάει στην ομαλοποίηση του ιστού και την επαναφορά της ελαστικότητας των τραυματισμένων ιστών, εμποδίζοντας τη δημιουργία συμφύσεων.

Οι θεραπευτικοί χειρισμοί για την ενίσχυση του κυκλοφορικού συστήματος εμποδίζουν τη φλεβική στασιμότητα του αίματος (ειδικά στα κάτω άκρα) παρέχοντας έτσι έμμεση διευκόλυνση στο έργο του φλεβικού δικτύου και κατ’ επέκταση στο έργο της καρδιάς. 

Η μάλαξη αποτελεί ένα βασικό κομμάτι της θεραπευτικής διαδικασίας σε ένα ευρύ φάσμα παθολογιών. Ο φυσικοθεραπευτής χρησιμοποιεί ειδικές τεχνικές όπως θωπείες, ζυμώματα, προκειμένου να πετύχει τους εκάστοτε θεραπευτικούς στόχους. Χάρη στην ποικιλία των θεραπευτικών χειρισμών η μάλαξη μπορεί να τονώσει ή να ξεκουράσει ένα σώμα. Να το δυναμώσει ή να το ανακουφίσει.

Έχει αποδειχθεί πως βοηθάει στη σωματική και πνευματική απελευθέρωση, βοηθάει στην ανακούφιση των μυικών πόνων. Μέσω τόνωσης του σώματος η μάλαξη μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τη μυϊκή κόπωση και τη φυσική σωματική εξάντληση. Μέσω των κινήσεων της μάλαξης του θεραπευτή ενισχύεται η κυκλοφορία του αίματος με αποτέλεσμα να επιταχύνονται οι μεταβολικές διαδικασίες και δευτερογενώς να ενδυναμώνεται το ανοσοποιητικό σύστημα. 

Ένα ξεχωριστό κομμάτι της μάλαξης είναι η μάλαξη λεμφικής παροχέτευσης ή λεμφική μάλαξη όπως αναφέρεται. Σ'αυτή τη περίπτωση η μάλαξη στοχεύει στην βελτίωση της κυκλοφορία των λεμφικών αγγείων, τα λεμφικά αγγεία είναι αυτά που μεταφέρουν τα λεμφικά υγρά, κατά κύριο λόγο δηλαδή τα άχρηστα προιόντα του μεταβολισμού των κυττάρων ώστε να αποσυμφορίζονται τα άκρα μας. Η λεμφική κυκλοφορία συνδέεται άμεσα με την φλεβική είναι όμως διαφορετικά πράγματα. Η λεμφική μάλαξη λοιπόν γίνεται με πολύ απαλές κινήσεις των δαχτύλων κυρίως ώστε να υποβοηθηθεί η ροή μέσα στα λεμφαγγεία τα οποία είναι πολύ λεπτά και επιφανειακά κάτω απ'το δέρμα. Οι πιέσεις λοιπόν ''συνθλίβουν'' τα λεμφαγγεία και δημιουργούν μεγαλύτερο πρόβλημα. Η λεμφική μάλαξη χρησιμεύει σε πρωτοπαθές ή δευτεροπαθές λεμφοίδημα σε συνδυασμό με ειδικές ασκήσεις και συμπιεστικά ενδύματα και γίνεται από ειδικευμένους φυσικοθεραπευτές (κάλτσες ή επίδεσμοι).  

Σημειώνεται ότι η νομοθεσία δίνει το δικαίωμα στην άσκηση της μάλαξης  στους φυσικοθεραπευτές και τους αισθητικούς. Αποτελεί κατοχυρωμένη θεραπευτική πράξη για τους φυσικοθεραπευτές και μόνο εκείνοι μπορούν να εξασκούν την μάλαξη σαν θεραπεία ή μέρος θεραπείας όταν έχουμε μυαλγίες, οσφυαλγία, αυχεναλγία κλπ. Ο φυσικοθεραπευτής έχει την κατάλληλη εκπαίδευση για να εντοπίσει παθολογίες του σώματος, να εντοπίσει τυχόν παθολογικά σημεία στους μυς ή να καταλάβει αν είναι απλά ανατομικές διαφορές, επίσης είναι κατάλληλα εκπαιδευμένος στο να εντοπίσει πιθανές ενδείξεις για τεχνικές ή αντενδείξεις για συγκεκριμένες τεχνικές ή συνολικα.